ประสิทธิผลของโปรแกรมการเลิกสูบบุหรี่ของบุคลากร...

22 March 2017

ประสิทธิผลของโปรแกรมการเลิกสูบบุหรี่ของบุคลากรโรงพยาบาลรัฐแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร ด้วยงบประมาณที่ได้รับการสนับสนุนจากศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) ทำให้แนวทางการทำงานเกี่ยวกับโปรแกรมการเลิกสูบบุหรี่ได้เกิดขึ้นในปี 2558 โดย คุณพิทยา สังข์แก้ว พยาบาลชำนาญการ รับผิดชอบงานการพยาบาลป้องกันโรคและส่งเสริมสุขภาพ ได้มุ่งขยายผลการดำเนินงานเข้าไปที่โรงพยาบาลรามาธิบดี

จังหวัดกรุงเทพมหานคร รวมบุคลากรทั้งสิ้น 33 คนเป้าหมายของการทำงานก็คือ เพื่อส่งเสริมการเลิกสูบบุหรี่ของบุคลากร และเพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการเลิกสูบบุหรี่ของบุคลากรในแง่การรับรู้ความสามารถของตนเอง ความคาดหวังของผลลัพธ์ และพฤติกรรมการเลิกสูบบุหรี่
กรอบของโปรแกรมการเลิกบุหรี่มีกิจกรรมสุขศึกษาทั้งหมด 7 สัปดาห์ ประกอบด้วย สัปดาห์ที่ 1 กำหนดนโยบายและสร้างสิ่งแวดล้อม คุณพิทยา เล่าว่า “จะต้องมีการวางแผนจัดตารางการทำงาน เพื่อผู้เข้าร่วมกิจกรรมเข้าได้ครบทุกคน และมีแผนสำรองคือหากไม่สามารถจัดเข้าร่วมในวันกิจกรรมได้ ให้จัดช่วงเวลาที่เข้าร่วมกิจกรรมภายใน 2 วัน เพื่อผู้เข้าร่วมกิจกรรมจะได้รับโปรแกรมครบ สำหรับการวางแผนการจัดพื้นที่ทำงานเราจะไม่สร้างแรงกระตุ้นให้เกิดการสูบบุหรี่ในที่ทำงาน เช่น จัดพื้นที่ให้สะอาดมิดชิด ติดโปสเตอร์ และสัญลักษณ์ห้ามสูบบุหรี่ในที่ทำงานและพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง และเสี่ยงต่อการที่จะไปสูบบุหรี่ในเขตพื้นที่โรงพยาบาล”
สัปดาห์ที่ 2 กิจกรรมรอบรู้สู่การเลิกบุหรี่ หลังจากผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ฟังบรรยายเกี่ยวกับพิษภัยของบุหรี่เป็นที่เรียบร้อย ก็จะมีการแจกคู่มือประจำตัวพร้อมอธิบายวิธีบันทึกสัปดาห์ที่ 3 กิจกรรมกายพร้อมกายพร้อมที่จะเลิกบุหรี่ สัปดาห์ที่ 4 กิจกรรมสู่ด้วยใจนำชัยสู่ความสำเร็จ สัปดาห์ที่ 5 กิจกรรมเราทำได้ สัปดาห์ที่ 6-7 ติดตามให้กำลังใจที่หน่วยงาน และติดตามผลการเลิกบุหรี่หลังเสร็จสิ้นกิจกรรม 4 สัปดาห์
จำนวนบุคลากรที่สูบบุหรี่ถือเป็นหนึ่งในตัวชี้วัดความสำเร็จของงานนี้ โดยคุณพิทยามองว่า ถ้าบุคลากรเลิกบุหรี่ได้ นั่นคือสิ่งที่ดีที่สุด แต่ถ้าเลิกไม่ได้ก็ไม่เป็นไร แต่จะมีคำพูดที่คอยให้กำลังใจสำหรับคนที่ยังเลิกสูบบุหรี่ไม่ได้เสมอว่า “เริ่มใหม่ได้ เราเชื่อว่าเธอทำได้”
อย่างไรก็ตามในบรรดาบุคลากรด้วยกันเอง จากรายงานพบว่า ให้ผลในระดับที่น่าพึงพอใจ เพราะการรับรู้ความสามารถตนเองในการเลิกบุหรี่ ความคาดหวังในผลลัพธ์ของการเลิกสูบบุหรี่ดีกว่าก่อนการดำเนินงาน และปัจจุบันมีผู้เลิกสูบบุหรี่ 6 คน สูบบุหรี่ทุกวัน ลดปริมาณที่สูบลง 17 คน
สำหรับทิศทางในอนาคต คุณพิทยายังมีข้อเสนอแนะบางประเด็นที่จะช่วยสนับสนุนทางสังคมช่วยเลิกบุหรี่ คือควรออกแบบกิจกรรมที่มีเนื้อหาที่เข้มข้น เช่น การประเมินตนเองเพื่อสร้างการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยด้วยการตรวจปอด และการประเมินการเปลี่ยนแปลง เพื่อให้เห็นผลดีของการตัดสินใจเลิกบุหรี่

ที่มา: นายพิทยา สังข์แก้วพยาบาลชำนาญการ รับผิดชอบงานการพยาบาลป้องกันโรคและส่งเสริมสุขภาพ
เรียบเรียงโดย : นางสาวเจนจิรา จันทร์มี และนางสาวรติกร เพมบริดจ์

staffmail

gotoknowlogothmappolicy bannerclinicmapnosmokenetworkeco analyinfogra bannerElearningBanner