การประชุมวิชาการบุหรี่กับสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 10

12 January 2014

เรื่อง “FCTC เพื่อสังคมไทยไร้ควันบุหรี่”
วันที่ 24–26 สิงหาคม 2554 ณ โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่น ถ.วิภาวดีรังสิต กรุงเทพฯ

logo10th

ความเป็นมา
การประชุมวิชาการบุหรี่กับสุขภาพแห่งชาติเป็นเวทีวิชาการในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันในแวดวงผู้ที่ทำงานด้านการควบคุมยาสูบทั้งนักวิชาการ นักวิจัย คณาจารย์ เจ้าหน้าที่ภาครัฐ ภาคประชาสังคม ตลอดจนผู้สนใจทั่วไปที่จะมีโอกาสได้พบปะ แลกเปลี่ยน รับฟังการนำเสนอข้อมูลวิชาการที่เกิดขึ้นในรอบปีเพื่อนำไปสู่การพัฒนางานด้านการควบคุมยาสูบในอนาคต

ในปี พ.ศ. 2554 องค์การอนามัยโลกได้ให้คำขวัญ “The WHO Framework Convention on Tobacco Control - FCTC” ให้แก่ประเทศสมาชิกและประชาคมโลก โดยให้ความสำคัญเพื่อให้ทุกประเทศให้ความสำคัญกับการดำเนินการตามกรอบ อนุสัญญาควบคุมการบริโภคยาสูบ ซึ่งดำเนินการมาตั้งแต่ ปี ค.ศ.2005 (พ.ศ.2548) นานาชาติได้ให้การต้อนรับกับกฎหมายควบคุมยาสูบโลกฉบับนี้ ด้วยการมีสมาชิกในประเทศต่างๆ ลงนามในสนธิสัญญานี้ มากกว่า 170 ประเทศ ซึ่งเป็นสนธิสัญญาเดียวของโลกที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพ สนธิสัญญานี้เป็นการยืนยันถึงสิทธิของประชาชน ในมาตรการด้านสุขภาพที่เข้มแข็งที่สุด และก่อให้เกิดความร่วมมือด้านกฎหมายควบคุมยาสูบระหว่างประเทศทั่วโลก ประเทศที่ร่วมลงนามในอนุสัญญาและพิธีสาร เป็นพันธกรณีระหว่างประเทศที่ประเทศรัฐภาคีต้องปฏิบัติตามอนุสัญญาฯ ซึ่งประเทศไทยได้ขานรับแนวทางดังกล่าวและได้ให้ความหมายเพื่อเป็นทิศทางในการขับเคลื่อนในสังคมไทย ด้วยคำขวัญว่า “พิทักษ์สิทธิตามกฎหมาย มุ่งสู่สังคมไทยปลอดบุหรี่” ซึ่งคำขวัญของสังคมไทยแสดงให้เห็นถึงเจตนารมย์ในการทำงานควบคุมยาสูบ โดยในส่วนของประเทศไทยได้กำหนดยุทธศาสตร์และมาตรการในการควบคุมการบริโภคยาสูบตามข้อกำหนดของอนุสัญญา โดยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข จึงมีคำสั่ง 218/2552 ลงวันที่ 10 มีนาคม 2552 เรื่องแต่งตั้งคณะอนุกรรมการและคณะทำงานจัดทำแผนควบคุมการบริโภคยาสูบแห่งชาติ โดยได้ดำเนินการจัดทำยุทธศาสตร์ควบคุมยาสูบแห่งชาติ พ.ศ.2553-2557 โดยผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการควบคุมการบริโภคยาสูบแห่งชาติ (คบยช.) แล้วเมื่อ 22 เมษายน 2553 โดยได้พัฒนาการดำเนินการควบคุมการบริโภคยาสูบของประเทศใน 8 ยุทธศาสตร์ ได้แก่ ยุทธศาสตร์ที่ 1 การป้องกันมิให้เกิดผู้บริโภคยาสูบรายใหม่ ยุทธศาสตร์ที่ 2 การส่งเสริมให้ผู้บริโภคลด และเลิกใช้ยาสูบ ยุทธศาสตร์ที่ 3 การลดพิษภัยของผลิตภัณฑ์ยาสูบ ยุทธศาสตร์ที่ 4 การสร้างสิ่งแวดล้อมให้ปลอดควันบุหรี่ ยุทธศาสตร์ที่ 5 การสร้างเสริมความเข้มแข็งและพัฒนาขีดความสามารถในการดำเนินงานควบคุมยาสูบของประเทศ ยุทธศาสตร์ที่ 6 การควบคุมการค้าผลิตภัณฑ์ยาสูบที่ผิดกฎหมายยุทธศาสตร์ที่ 7 การแก้ปัญหาการควบคุมยาสูบโดยใช้มาตรการทางภาษี และยุทธศาสตร์ที่ 8 การเฝ้าระวังและควบคุมอุตสาหกรรมยาสูบ

ดังนั้นจึงเป็นภารกิจที่ท้าทายในการทำงานควบคุมยาสูบ ที่เรียกร้องพลังจากสถาบันสังคม หน่วยงานทั้งภาครัฐ เอกชน และบุคคลต่าง ๆ ในสังคมที่เกี่ยวข้อง รวมถึงสื่อ ที่จะต้องร่วมมือกันในการสร้างบทบาทของทุกภาคส่วนในการควบคุมยาสูบ ที่สอดคล้องกับความมุ่งหวังดังที่ปรากฏในคำขวัญวันงดบุหรี่โลกในปีนี้ รวมทั้งรูปแบบบริการการเลิกบุหรี่ และสิ่งแวดล้อมที่ปลอดจากพิษภัยของบุหรี่ ซึ่งการจัดเวทีประชุมวิชาการฯ ครั้งนี้จึงถือเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจที่ภาคีผู้ร่วมจัดงานและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหลายจะได้มีส่วนร่วมกันในการแสดงพลังในควบคุมยาสูบของประเทศไทย
ฉะนั้นศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับเครือข่ายวิชาชีพสุขภาพเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ สถาบันส่งเสริมสุขภาพไทย ศูนย์เลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์ มูลนิธิเพื่อสังคมปลอดบุหรี่ (SEATCA) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ จึงได้จัดให้มีการประชุมวิชาการ “บุหรี่กับสุขภาพแห่งชาติ” ครั้งที่ 10 เรื่อง “FCTC เพื่อสังคมไทยไร้ควันบุหรี่” เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้เชื่อมโยงภาคีเครือข่าย รวมทั้งส่งเสริมการทำงานของประชาคม เพื่อผลักดันให้เกิดนโยบายสาธารณะ ที่จะส่งผลต่อการควบคุมการบริโภคยาสูบได้ในอนาคต

วัตถุประสงค์

  • เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางด้านวิชาการ และประสบการณ์การดำเนินงานควบคุมยาสูบของภาคีเครือข่ายกลุ่มต่างๆ
  • เพื่อหาแนวทางการดำเนินงานควบคุมการบริโภคยาสูบร่วมกัน
  • เพื่อเชื่อมประสานความร่วมมือในการควบคุมยาสูบในกลุ่มบุคคล องค์กร/สถาบันทั้งภาครัฐ/ภาคเอกชนและประชาชน

กลุ่มเป้าหมาย ผู้เข้าร่วมประชุมจากเครือข่ายต่าง ๆที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมยาสูบ ประมาณ 600 คน ประกอบด้วย

  • เครือข่ายวิชาชีพด้านสุขภาพได้แก่ แพทย์ เภสัชกร ทันตแพทย์ พยาบาล กายภาพบำบัด เทคนิคการแพทย์ สาธารณสุข หมออนามัย นักจิตวิทยา แพทย์แผนไทย แพทย์แผนจีน เวชนิทัศน์
  • หน่วยงานด้านการศึกษา ได้แก่ ครู อาจารย์ นักเรียน นิสิต นักศึกษา นักวิชาการ นักวิจัยจากสถาบันการศึกษาในทุกระดับชั้น
  • หน่วยงานราชการ ได้แก่ กรมควบคุมโรค กรมอนามัย สำนักงานสถิติแห่งชาติ กรมสรรพสามิต กรมศุลกากร กรมสรรพากร สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กรมสอบสวนคดีพิเศษ กองบัญชาการทหารสูงสุด กองทัพบก กองทัพเรือ กองทัพอากาศ สำนักงานตำรวจแห่งชาติฯ
  • องค์กรพัฒนาเอกชนสาธารณะประโยชน์ ได้แก่ มูลนิธิ สมาคม สถาบันที่ทำงานเกี่ยวข้องกับการควบคุมยาสูบ
  • องค์การปกครองส่วนท้องถิ่น เช่น ผู้ที่ปฏิบัติงานอยู่ในองค์การบริหารส่วนจังหวัด ตำบลและเทศบาล
  • บุคคลผู้สนใจทั่วไป เช่น พระสงฆ์ นักบวช อสม. ผู้ดำเนินรายการวิทยุชุมชน ประชาชนในชุมชนต่างๆ ที่สนใจเข้าร่วมประชุม

เครือข่ายจัดการประชุม

  • ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ มหาวิทยาลัยมหิดล เครือข่ายวิชาชีพสุขภาพเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข มูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ สถาบันส่งเสริมสุขภาพไทย ศูนย์บริการเลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์แห่งชาติ มูลนิธิเพื่อสังคมปลอดบุหรี่ (SEATCA) และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

คณะกรรมการดำเนินงาน ประกอบด้วย คณะกรรมการ 2 ชุด คือ

  • คณะกรรมการอำนวยการ การจัดประชุมวิชาการฯ มี นพ.หทัย ชิตานนท์ เป็นประธานคณะกรรมการ โดยมี ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและจัดการความรู้ด้านการควบคุมยาสูบ เป็นเลขานุการ
  • คณะอนุกรรมการวิชาการ การจัดประชุมวิชาการฯ มี ดร.ศิริวรรณ พิทยรังสฤษฏ์ เป็นประธานคณะอนุกรรมการ โดยมี เจ้าหน้าที่บริหารศูนย์วิจัยและจัดการความรู้ด้านการควบคุมยาสูบ เป็นเลขานุการ

วัน เวลา สถานที่

  • วันที่ 24–26 สิงหาคม พ.ศ.2554 ณ โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่น ถ.วิภาวดีรังสิต กรุงเทพฯ
  • วันที่ 24 สิงหาคม 2554 : การประชุมนำเสนอผลงานวิจัยและโปสเตอร์เพื่อการควบคุมยาสูบ (Pre-conference)
  • วันที่ 25-26 สิงหาคม 2554 : การประชุมวิชาการบุหรี่กับสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 10

งบประมาณ

  • ศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) มหาวิทยาลัยมหิดล โดยการสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.)
  • งบประมาณบางส่วนจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.)

ผลที่คาดว่าจะได้รับ
ผู้เข้าร่วมการประชุมจะได้รับทราบสถานการณ์การควบคุมยาสูบของไทยในปัจจุบัน ตลอดจนได้รับความรู้จากการแลกเปลี่ยนประสบการณ์จากผู้ที่ดำเนินงานควบคุมยาสูบในหน่วยงานต่าง ๆ ที่ประสบความสำเร็จ เพื่อเป็นแนวทางให้กับหน่วยงานอื่นในการนำไปประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับหน่วยงานของตนเอง และได้ร่วมเป็นภาคีเครือข่ายที่เข้มแข็งในการควบคุมยาสูบต่อไป

เอกสารงานประชุมวิชาการบุหรี่กับสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 10

  • ปาฐกถา คุณูปการของกรอบอนุสัญญาควบคุมยาสูบ
  • WHO กับการควบคุมยาสูบของประเทศไทย
  • การประเมินการดำเนินการควบคุมยาสูบของประเทศไทย ตามกรอบมาตรฐานของอนุสัญญา WHO FCTC
  • รัฐบาลเอาจริง ปัญหาบุหรี่
  • การรณรงค์ควบคุมยาสูบผ่านสื่อ
  • แนวทางการดำเนินงานตามมาตรา 12 การศึกษา การสื่อสาร การอบรมและสร้างความตระหนักของสังคม
  • บรรยายพิเศษ International Tobacco Control Mass Media Campaign: Best practice examples from Bloomberg Initiative

“FCTC มาตรา 5.3, 13 กับการปกป้องเยาวชนไทยจากกลยุทธ์การตลาดบริษัทบุหรี่”

บริษัทบุหรี่กับ FCTC มาตรา 13 และสิ่งที่ไทยต้องทำ
กลยุทธ์ของบริษัทบุหรี่ในการละเมิดกฏหมายไทย

FTCT มาตรา 5.3 ทำไม ไปถึงไหน ต้องทำอะไ

  • เยาวชนจะมีบทบาทอย่างไรในการทำให้กฎหมายเข้มแข็ง และยุติกลยุทธ์ของบริษัทบุหรี่ (VDO)
  • บทบาทของภาคสังคมในการผลักกฎหมายให้เข้มแข็ง และยุติกลยุทธ์ของบริษัทบุหรี่ (VDO)

“FCTC มาตรา 8, 21 กับการคุ้มครองและการเฝ้าระวังเพื่อชุมชนปลอดบุหรี่”

  • จากแนวทางขององค์การอนามัยโลกสู่แนวทางการดำเนินการ “เมืองไทยปลอดบุหรี่”
  • พลังความร่วมมือร่วมใจเพื่อให้ชุมชนน้ำเกี๋ยน อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน ปลอดบุหรี่
  • เส้นทางและความเป็นไปได้เพื่อให้ชุมชนไทยปลอดบุหรี่
  • พลังเครือข่ายในระบบและกลไกการเฝ้าระวังเพื่อควบคุม
  • พลังเครือข่ายในระบบและกลไกการเฝ้าระวังเพื่อควบคุม 2
  • พลังเครือข่ายในระบบกลไกการเฝ้าระวังเพื่อการควบคุมยาสูบ

“FCTC มาตรา 14 กับทิศทางและมาตรฐานบริการเลิกบุหรี่”

  • บริการอดบุหรี่
  • อดีตและปัจจุบันของ บริการเลิกบุหรี่
  • Progress on activities of THPAAT 2548-2554
  • คนไทยจะเข้าถึงบริการเลิกบุหรี่ได้อย่างไร
  • คนไทยจะเข้าถึงบริการเลิกบุหรี่ได้อย่างไร และทิศทางตามแผนยุทธศาสตร์ชาติ
  • บริการเลิกบุหรี่ไทยไปสู่มาตรฐาน
  • บริการเลิกบุหรี่ไทยจะไปสู่มาตรฐานได้อย่างไร ? พัฒนาให้ได้ตามแนวทางการปฏิบัติตามมาตรา 14 FCTC

“มาตรการทางภาษีและการปราบปรามบุหรี่ผิดกฎหมาย”

  • การสูบบุหรี่หลีกเลี่ยงภาษีในภาคใต้ของไทย
  • ข้อเสนอการปรับปรุงโครงสร้างภาษียาสูบ
  • มาตรการทางภาษีและการปราบปรามบุหรี่ผิดกฏหมาย

“สถานศึกษาปลอดบุหรี่”

  • วิทยาลัยเทคโนโลยีทางการแพทย์และสาธารณสุขกาญจนาภิเษก ปลอดบุหรี่
  • การดำเนินงานเครือข่ายครู นักรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ จังหวัดเชียงใหม่
  • โครงการมหาวิทยาลัยรังสิตปลอดบุหรี่

“เราจะจัดการยาสูบรูปแบบใหม่อย่างไร”

  • เราจะจัดการยาสูบรูปแบบใหม่อย่างไร
  • การจัดการยาสูบรูปแบบใหม่ในต่างประเทศ
  • สถานการณ์ยาสูบรูปแบบใหม่ในประเทศไทย